Pert Total (Pert Araç)
Bir araç, kaza sonrası onarım bedeli aracın rayiç değerinin %70–75’ini aşıyorsa, sigorta şirketi tarafından pert (tam ziya) kabul edilir. Bu durumda araç ekonomik tamir sınırını geçtiği için tamir edilmez; hurda veya ağır hasarlı olarak sigortaya devredilir. Ancak uygulamada sigorta şirketleri, çoğu zaman aracın rayiç değerini düşük, hurda bedelini yüksek göstererek araç sahibine eksik ödeme yapar. İşte bu fark, pert total tazminatı olarak talep edilebilir.
Formül: Gerçek araç rayiç değeri − (sigorta ödemesi + hurda bedeli) = pert total tazminatı
Kimler Pert Total Tazminatı Talep Edebilir?
Aşağıdaki durumlarda bu tazminat talep edilebilir:
- Trafik kazasında kusurlu olmayan araç sahibiyseniz,
- Sigorta şirketi pert bedelini piyasa değerinin altında belirlediyse,
- Hurda bedeli gerçek değerden yüksek gösterildiyse,
- Eksper raporunda araç rayiç değeri yanlış tespit edildiyse.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’ne göre:
Sigorta şirketi, aracın kaza tarihindeki gerçek rayiç değerini ödemekle yükümlüdür. Eksik ödeme yapılmışsa, fark pert total tazminatı olarak ayrıca istenebilir.
Pert Total Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Tazminat miktarı, aracın kaza tarihindeki gerçek piyasa değeri esas alınarak belirlenir.
Formül: Gerçek rayiç değer − (sigorta ödemesi + hurda bedeli) = pert total farkı
Hesaplamada Dikkate Alınan Unsurlar:
- Aracın markası, modeli, yılı ve kilometresi
- Kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri (rayiç)
- Sigorta eksper raporundaki değerleme
- Aracın hurda satış bedeli
- Sigorta poliçesi kapsamı ve limitleri
🔎 Örnek 1 — Eksik Rayiç Değer
Osman Bey’in 2021 model Volkswagen Golf aracı, ağır hasarlı kaza sonrası pert sayıldı. Sigorta şirketi aracın rayiç değerini 1.000.000 TL , hurda bedelini 250.000 TL olarak belirledi ve 750.000 TL ödeme yaptı. Oysa bilirkişi incelemesi sonucu aracın gerçek rayiç değeri 1.150.000 TL çıktı.
1.150.000 − (750.000 + 250.000) = 150.000 TL pert total farkı tespit edildi. Osman Bey, bu farkı sigorta limitleri dahilinde sigorta şirketinden, kalan kısmı kusurlu araç sahibinden tahsil etti.
🔎 Örnek 2 — Hurda Bedelinin Yüksek Gösterilmesi
Ticari bir aracın pert bedeli hesaplanırken sigorta, hurda bedelini gerçekte 80.000 TL olmasına rağmen 150.000 TL kabul etti. Aracın gerçek rayiç değeri 900.000 TL, sigorta ödemesi ise 750.000 TL idi.
900.000 − (750.000 + 150.000) = 100.000 TL fark ortaya çıktı.
Mahkeme, bilirkişi raporuna dayanarak 100.000 TL pert total tazminatı ödenmesine karar verdi.
Tazminat Kimden Alınır?
Pert total farkı üçlü şekilde tahsil edilebilir:
- Sigorta Şirketi (ZMM veya Kasko Poliçesi): Poliçe limitleri dahilinde eksik ödenen bedellerden sorumludur.
- Kusurlu Araç Sürücüsü: Sigorta limiti üzerindeki farktan şahsen sorumludur.
- Araç Sahibi (İşleten): TBK m.66 uyarınca, sürücüyle birlikte müteselsilen sorumludur
Sigorta şirketine yapılan ödemenin eksik olduğu, eksper raporu ve rayiç değer kıyaslaması ile ortaya çıkar.
Avukat Desteğiyle Sürecin Yürütülmesi
Pert total tazminatı teknik ve uzmanlık gerektiren bir alandır. Eksper raporunun hatalı olması, hurda bedelinin yanlış hesaplanması veya aracın rayiç değerinin düşük gösterilmesi çoğu zaman farkın gözden kaçmasına neden olur.
Avukat desteğiyle süreç:
- Aracın kaza tarihindeki gerçek piyasa değeri belirlenir,
- Eksper raporu teknik olarak incelenir,
- Sigorta limiti ve hurda bedeli kontrol edilir,
- Eksik ödeme varsa dava veya uzlaşma yoluyla tahsil edilir.
🔎 Örnek 3 — Hurda Bedelinin Yüksek Gösterilmesi
Bir müvekkilimizin aracı için sigorta 880.000 TL ödeme yaptı. Ancak araç ekspertiz rayiç değeri 1.020.000 TL idi.
Avukatımız dava açtı ve bilirkişi incelemesi sonucunda 140.000 TL pert total farkı kazandırıldı.
Sıkça Sorulan Sorular
Pert total (pert araç) ne demektir?
Bir araç kaza sonucu öyle ağır hasar alır ki, onarım maliyeti aracın piyasa değerini aşar veya onarım teknik olarak mümkün olmaz. Bu durumda araç pert total (tam hasarlı) sayılır ve ekonomik ömrü sona ermiş kabul edilir.
Pert total tazminatı nedir?
Pert olarak değerlendirilen aracın rayiç (piyasa) değerinin sigorta şirketi tarafından ödenmesidir. Bu bedel, aracın kaza tarihindeki değeri üzerinden hesaplanır ve hurda (enkaz) bedeli düşülerek ödenir.
Pert total kararını kim verir?
Genellikle sigorta şirketi veya eksper, aracın onarım masraflarını inceleyerek “onarımı ekonomik değil” kararını verir. Bu durumda araç pert kabul edilerek tazminat süreci başlatılır.
Pert araçta ödeme kimden alınır?
Tazminat öncelikle kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasından alınır. Sigorta limitini aşan tutarlar için kusurlu sürücü ve araç sahibi müteselsilen sorumludur.
Pert araçta ödeme nasıl hesaplanır?
Pert tazminatı = Araç rayiç değeri – hurda (enkaz) bedeli hesaplamada; aracın modeli, yılı, kilometresi, donanım seviyesi ve piyasa rayiçleri dikkate alınır.
Hurda (enkaz) bedeli nedir ve kimde kalır?
Hurda bedeli, aracın kazadan sonra kalan parçalarının piyasa değeridir. Sigorta genellikle bu bedeli araç sahibine bırakır ve toplam tazminattan düşer.
Sigorta pert araç tazminatını ne kadar sürede öder?
Ekspertiz ve evrak tamamlandıktan sonra sigorta şirketinin ödeme yapma süresi 8 iş günüdür. Bu süre, belgelerin tam olarak iletilmesinden itibaren başlar.
Pert araçta sigorta bedeli düşük olursa ne yapılabilir?
Sigorta şirketi aracın rayiç değerini düşük gösterirse, bu karara itiraz edilebilir. Bağımsız ekspertiz raporu alınarak gerçek piyasa değeri tespit edilip fark talep edilebilir.
Pert araçta hasar farkı veya değer kaybı da alınabilir mi?
Hayır. Pert araç için ayrıca araç değer kaybı talep edilemez; çünkü aracın ekonomik ömrü tamamen sona ermiştir. Ancak eksik ödeme yapılmışsa hasar farkı tazminatı talep edilebilir.
Pert total tazminatı almak için aracın yaşı önemli mi?
Hayır. Yaşlı araçlarda da pert tazminatı ödenir; ancak aracın rayiç değeri düşük olacağından ödeme miktarı buna göre azalır.
Sigorta şirketi pert kararı vermiyorsa ne yapılabilir?
Bazı sigorta şirketleri, yüksek maliyetli onarımlarda pert kararı vermemek için direnir. Bu durumda bağımsız eksper raporu alınabilir ve dava yoluyla pert tespiti yaptırılabilir
Pert total tazminatı için gerekli belgeler nelerdir?
- Kaza tespit tutanağı
- Ekspertiz raporu
- Ruhsat ve kimlik fotokopisi
- Hasar dosyası numarası
- Hurda satış belgesi (varsa)
- Onarım yapılmadığına dair belge veya fotoğraflar